Leonoor Borstlap  |  Praktijk voor Therapie en Coaching  |  Amersfoort

Begeleiding bij burn-out en stress

Gespannen. Eindeloos moe. Overprikkeld. Ongeconcentreerd. Overalert. Slapeloosheid. Onrust. Lichamelijke klachten. Besluiteloos. Emotioneel. Uitgeput.


Ik ben een keer burn-out geweest. Ik ben dus ervaringsdeskundig. Misschien zit je op dit moment zelf met een burn-out thuis en geeft je dit een zweempje hoop, een heel klein beetje houvast. Want je bent niet de enige die is vastgelopen en geen idee heeft hoe het verder moet. Je bent geen aansteller, of een loser. Integendeel. Jouw burn-out is een reactie op een ongezonde situatie die al veel te lang duurt.


Burn-out of overspannen zijn is een ingrijpende ervaring en zet je eigen ‘normale ik’ totaal op zijn kop.

Ik wil je in dit dieptepunt van je leven graag begeleiden in je proces naar herstel. Ik put daarbij uit mijn eigen ervaringen en uit mijn expertise als psychosociaal therapeut.


Uit eigen ervaring weet ik dat herstel, groei en verandering mogelijk is. Er is een uitweg! Ik geloof in jou en in jouw mogelijkheden om dit proces aan te gaan. Ik help je om stappen te zetten in je herstel, onderliggende problemen op te sporen, anders naar jezelf te kijken, gewoontepatronen te doorbreken en een betere versie van jezelf te worden.


Ik sta naast je in dit proces, niet langer dan nodig is, want gaandeweg ga je je beter voelen en zul je met trots terugkijken op wat je hebt bereikt.


Ik begrijp als geen ander dat je eerst wilt weten wie ik ben en of je vertrouwen in me hebt. In een eerste gesprek ontmoet ik je graag, bespreken we je situatie en maken we een begin met wat er op dat moment nodig is. Daarna beslis jij of je verder wilt!


Hoe raak je burn-out?

Een burn-out is de uitkomst van langdurige periode van overbelasting! Een hevige waarschuwing van je lichaam en je geest, omdat het schreeuwt om rust, aandacht, herstel en evenwicht.

Burn-out raak je door een teveel aan alles wat niet goed en gezond voor je is (te veel stress, zorgen, piekeren, veel verantwoordelijkheden, een baan waarin je niet uit de verf komt, geen grenzen stellen, hoge verwachtingen, het gevoel dat jouw input er niet meer toe doet) en een gebrek aan wat wel goed en gezond voor je is (rust, herstellen na inspanning, zorgen voor jezelf, ook binnen de relaties om je heen, weten wat je nodig hebt en daar aandacht aan geven, het gevoel dat jij ertoe doet). Bijna nooit is alleen het werk een oorzaak van burn-out raken. Meestal spelen persoonlijke eigenschappen mee.


Mensen die burn-out zijn geraakt zijn vaak enorme doorzetters met hoge verwachtingen van zichzelf (en anderen). Ze zijn geneigd om zich snel (te) verantwoordelijk te voelen, vullen de gaten op waar anderen ze laten vallen, zijn vaak erg invoelend en graag ‘in control’. Waarschijnlijk is dit gedrag ergens in je leven sterk gewaardeerd en aangemoedigd. Daardoor was je die gedreven werknemer, die leukste ouder, die zorgzame partner die alles regelde, die altijd bereidwillige vriend(in), de ideale zoon of dochter.


Naast deze kwaliteiten is een tekort aan gedrag dat is gericht op zelfzorg, emoties uiten, grenzen stellen, mogen falen, kwetsbaar zijn, jezelf een 'plek' geven in relaties om je heen, genoegen nemen met imperfecties. Mogelijk is dit weinig ontwikkeld in je leven, omdat het in je vroegere levensjaren werd afgewezen, niet toegestaan. Het niet-toegestane gedrag heb je vermeden, behoeften genegeerd. Een burn-out vraagt eigenlijk om juist dit te gaan ontwikkelen, zodat je een ‘heel mens’ wordt en er meer evenwicht in jezelf ontstaat.


Niet te onderschatten is dat we daarnaast te maken hebben met een snelle wereld, een maatschappij die eisen aan ons stelt hoe we ons behoren te gedragen, waar we aan moeten voldoen en wat we moeten presteren. Het is een uitdaging om hierin staande te blijven. In combinatie met je eigenschappen zoals hierboven beschreven wordt het risico op opbranden vergroot.


Overspannen…burn-out? Wat is eigenlijk het verschil?

“Ik voel me al zo’n tijd niet meer fit en mijn leuke zelf. De één zegt dat ik met ziek moet melden, een ander raadt me mindfulness aan en weer iemand anders zegt dat ik juist moet gaan sporten… ik heb al van alles geprobeerd en weet niet meer goed wat helpt”.


“Ik ben op. Ik overzie het allemaal niet meer… snap niet wat er met me gebeurt. Ik heb me ziekgemeld, maar het lukt me niet om te ontspannen en uit te rusten. Het lijkt alleen maar erger te worden. Misschien heb ik een burn-out, maar zo’n type ben ik helemaal niet”.


Ben ik gewoon overbelast en moe, overspannen, burn-out of depressief? Deze termen worden vaak door elkaar heen gehaald. Er zit zeker overlap in het type klachten, maar er is ook een duidelijk verschil in oorzaak, ernst en hersteltijd.


Overspannen

Overspannenheid is een situatie waarin in een korte periode van een aantal maanden stressvolle situaties zich hebben opgestapeld. Je overziet je situatie niet meer, je bent steeds te gespannen, alert en moe en het lukt niet meer om probleemsituaties te hanteren. Prikkels komen harder binnen. Alles is teveel. Een herstelperiode van 4 tot 12 weken is vaak voldoende.


Burn-out

Bij een burn-out ben je stelselmatig en jarenlang over je grenzen gegaan en ben je zelfs door je reserves heen. Je bent lichamelijk en geestelijk uitgeput en je energiehuishouding is totaal ontregeld. Je hebt serieuze uitvalsverschijnselen en je bent niet meer in staat normale huishoudelijke taken uit te voeren. Je kunt prikkels als geluiden en tv kijken niet verdragen, je weet niet meer hoe te ontspannen en slapen lukt niet meer. De hersteltijd duurt langer, soms langer dan een jaar.


Depressie

Bij een depressie speelt een stemmingsprobleem, zoals somberheid, een gevoel van leegte. Je kunt niet meer genieten en de zin om iets te gaan doen ontbreekt. Je kampt met een gevoel van waardeloosheid en gedachten aan de dood. Vaak spelen negatieve emoties waar geen uiting aan gegeven wordt een rol, spelen omgevingsfactoren mee en kan er sprake zijn van een genetische aanleg.


Hoe eerder je ingrijpt hoe beter

Als je veel stress ervaart en signalen bemerkt die erop duiden dat je in de gevarenzone zit, bespreek dit met je partner, een vriend of vriendin, je leidinggevende, je huisarts. Hoe eerder je aan de bel trekt, hoe groter de kans is dat je overspannenheid of een burn-out voorkomt. Psychosociale begeleiding is helpend en ondersteunend als je je stressvolle leven een andere wending wilt geven.


Burn-out…en dan? Wat kan psychosociale hulp voor je doen?

Je eerste reactie is misschien verzet. Verzet tegen het gevoel van uitgeput zijn. Dat al je zekerheden op zijn grondvesten staan te schudden. Dat je jezelf niet meer herkent, je vervreemd van je omgeving voelt. Je vindt dat je niet mag falen... of kwetsbaar zijn.

De moeilijkste opgave is misschien wel te aanvaarden dat je een burn-out hébt. Stoppen met vechten en stilstaan is de eerste stap (ook door alles te schrappen wat inspanning kost: prikkels, taken, emotionele belasting, keuzes maken) en eerst heel goed voor jezelf te gaan zorgen. Dit stilstaan moet je zien als een noodzakelijke eerste hulp, om de stress in je lichaam tot rust te brengen.


Stilstaan is de beste manier om vooruit te komen

In gesprekken staan we stil bij wat maakt dat je bent vastgelopen. We werken aan het zichtbaar maken van je gewoontes en gedragspatronen. Wie ben je, waar wil je vanaf? Wat wil je ontwikkelen of versterken? Door hier op ‘in te zoomen’ ontstaat zelfinzicht en bewustzijn.


Stap voor stap verder

Stap voor stap werken we aan het herstel en het hervinden van je identiteit. We werken aan het doorbreken van je gewoontes en onderliggende patronen die hebben bijgedragen aan je burn-out en aan het (her)ontdekken van je behoeften, drijfveren en kwaliteiten. Daarnaast help ik je om je sterke kanten gezond in te zetten en weer grip te krijgen op jezelf, je (gezins)relaties, je werk en de keuzes die je daarbinnen maakt. In de gesprekken ben ik persoonlijk, open en eerlijk. Gewoon van mens tot mens.


Systemische blik

Niemand is alleen. Je maakt deel uit van je gezin, je familie, je relatie, een organisatie, een samenleving. Binnen deze situaties neem je je eigenschappen en gewoontepatronen mee. In de begeleiding besteed ik hier aandacht aan, omdat ik geloof dat de sleutel tot herstel en verandering te vinden is in jezelf én binnen je relaties met belangrijke anderen. Dat betekent dat ik ook help een antwoord te vinden op de vraag hoe je een burn-out binnen je relatie/gezin opvangt.


Dit geldt ook voor je werk. We pluizen uit waar je in je werk bent vastgelopen en wat je nodig hebt om in je werk met plezier en zinvol bezig te zijn. Uit ervaring weet ik dat iedere vorm van druk op werkgebied het herstel tegenwerkt. In je herstelproces kan ik je op dit vlak begeleiden en waar nodig samenwerken met een bedrijfsarts.


Maatwerk en anders dan anders

Vaak is burn-outbegeleiding individueel gericht. Er is soms alleen aandacht voor lichamelijk herstel of juist alleen voor psychisch herstel. Of begeleiding is verpakt in een kortdurend programma waarin snel herstel wordt beloofd.

Ik kies voor maatwerk, omdat ieder mens anders is, ieder mens een ander tempo volgt, iedere situatie anders is en ieder mens andere behoeften heeft. Burn-out zijn is voor iedereen anders, maar de fasen die er in het herstelproces zitten gaat iedereen door.

Ik sluit aan bij wat per persoon nodig is.


Mijn begeleiding is anders dan anders omdat ik werk vanuit én ervaringsdeskundigheid én vanuit mijn expertise als psychosociaal therapeut én vanuit mijn gedrevenheid om mensen met een burn-out te helpen verder te komen. Anders daarnaast is dat de begeleiding zich op jou individueel richt én op de omgeving waarin je leeft.

Een én-én-benadering dus.


Nazorg

Langzaamaan herstel je van je burn-out en stukje bij beetje komt je ‘oude ik’ weer terug. Het is zoeken naar een nieuw evenwicht. Je weet een ding zeker en dat is dat je nooit meer een burn-out wil meemaken. Je hebt veel geleerd over jezelf en dat wil je blijven vasthouden. In dat geval kan het fijn zijn om af en toe ondersteunende psychosociale hulp te krijgen, als een soort APK voor je auto, maar dan voor jezelf.